เฟืองหลักของ “เทรดเดอร์ทุกคน”

การสร้างพื้นฐานการเทรดให้แข็งแกร่ง — คิดแบบวิศวกร โดยคุณ มาริออส สตามาทูดิส (Marios Stamatoudis) เขาเป็นเทรดเดอร์ที่มีประสบการณ์สูงในด้านการวิเคราะห์เชิงปริมาณ และการวิจัยตลาด

ในปี 2023 เขาทำผลงานโดดเด่นในการแข่งขัน US Investing Championship โดยทำผลตอบแทนได้ถึง 291% เขายังเป็นที่รู้จักในเรื่องแนวทางการเทรดที่มีระบบ และความสามารถในการอธิบายแนวคิดที่ซับซ้อนให้กลายเป็นกลยุทธ์ที่ใช้งานได้จริง

หัวข้อที่เขาจะพูดถึงในวันนี้ มันคือการสร้างพื้นฐานให้มั่นคง และหลุดพ้นจากการความคิดของผู้ใช้แรงงาน (operator) แล้วมาเริ่มคิดแบบวิศวกร อยากให้ทุกคนหันกลับมาคิดให้มากขึ้นเกี่ยวกับพื้นฐานของระบบเทรดของตัวเองว่ามันต้องมีอะไร

ในทางจิตวิทยาปัญหาทั้งหมดที่เราเจอทั้งอยากเอาคืน หรือ FOMO หรืออะไรก็ตามที่ผลลัพธ์มันไม่เป็นไปตามที่เราต้องการ ในความคิดของเขามองว่า จุดเริ่มต้นของปัญหาแทบทั้งหมดมาจาก ’พื้นฐาน’ ที่เราเลือกสร้างขึ้นเอง ซึ่งการคิดและเข้าใจพื้นฐานของระบบเทรดอย่างลึกซึ้ง คือสิ่งที่จะทำให้เรามองตลาดได้อย่างชัดเจน และสามารถเข้าใกล้ผลลัพธ์ที่เราต้องการได้จริง

เขาเริ่มตั้งคำถามง่าย ๆ ว่า “พื้นฐานของระบบเทรดคืออะไร?”

สำหรับเขาพื้นฐานของการเทรด หมายถึง ส่วนประกอบทั้งหมดที่รวมกันเป็นระบบเทรดของเรา ซึ่งแต่ละองค์ประกอบใหญ่ในระบบนั้น ก็ยังมีส่วนย่อยของมันอีกมากเช่นกัน

ส่วนประกอบหลักพื้นฐาน ได้แก่

• ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับตลาด และปรัชญาที่เราใช้มองตลาด
• โครงสร้างของตลาด
• Setups
• หลักการบริหารความเสี่ยง
• การเตรียมตัวและการศึกษา
• เทคนิคการเข้าและออกจากการเทรด
• รวมถึงเทคนิคเสริมอื่น ๆ ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ

เขาอยากให้ลอง จินตนาการว่าระบบของเราก็คือ ‘เครื่องยนต์’ เราจะได้มองได้ว่าเครื่องยนต์นั้น มีข้อบกพร่องหรือไม่? มีส่วนไหนหายไปหรือเปล่า? หรือเราต้องปรับอะไรเพิ่มเติมบ้าง

เพราะพื้นฐานนี่แหละที่เป็นตัวกำหนดว่า เราเป็นเทรดเดอร์แบบไหน ตัวตนของเรา นิสัยที่โดนหล่อหลอมมา มันคือสิ่งที่ผลักดันให้เรา ‘ลงมือทำ’ และท้ายที่สุดมันคือสิ่งที่กำหนดผลลัพธ์ของเรา แล้วเราต้องการอะไรจากเครื่องยนต์เป็นอย่างแรก?

ข้อแรก: เครื่องยนต์ต้องทำงานได้

คำว่า ‘ทำงานได้’ มันหมายถึงว่า มีชิ้นส่วนหรืออะไหล่ในระบบของคุณที่จำเป็นต้องมีครบแล้ว และต้องแข็งแรงพอแต่ถ้ามีชิ้นส่วนไหนหายไป หรือมีอยู่แต่ไม่แข็งแรง หรือบางชิ้นโผล่มาเฉพาะบางช่วง แล้วหายไปตอนอื่น เครื่องยนต์นี้จะไม่มีวันทำงานได้ต่อเนื่อง หากมันทำงานได้ มันก็จะพังในไม่ช้า

เช่นเดียกับการเทรดที่แม้ว่าเราจะมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับตลาด มีกลยุทธ์เข้าออก มีจุดซื้อขาย แต่ถ้าไม่เตรียมตัวก่อนเทรด หรือศึกษามันไม่ลึกมากพอ ระบบก็จะทำงานได้อย่างไม่ยั่งยืนอยู่ดี หรือต่อให้มีทุกอย่างพร้อม แต่คุณไม่เข้าใจเรื่องความน่าจะเป็น ไม่เข้าใจเรื่อง Risk Management ระบบนี้ก็จะทำงานได้แค่ชั่วคราว แล้วก็ค่อย ๆ พังลง

เขาทำ coaching แบบตัวต่อตัวกับเทรดเดอร์จำนวนมาก พบว่าเทรดเดอร์จำนวนไม่น้อยที่กำลังลอยอยู่ตรงกลาง คือรู้สึกเหมือนขาดอะไรบางอย่าง หรือทำได้แค่พอเสมอตัว

สิ่งแรกที่เขามักถามก็คือ “คุณมีเครื่องยนต์ที่สมบูรณ์หรือยัง?”

เขาจะค่อย ๆ ถามคำถามพื้นฐานเพื่อดูว่ารากฐานของคนนั้นครบจริงไหม เช่น

และเขามักจะได้รับคำตอบที่ไม่ชัดเจนกลับมา มีบางคนตอบว่า “เขาไม่ใช้ stop-loss” “ไม่มีระบบขายที่ชัดเจน” บางคนมี Setup แล้ว แต่กลับไม่เข้าใจโครงสร้างตลาดที่จะทำให้มันใช้ได้จริง บางคนไม่เคยเตรียมตัวก่อนตลาดเปิดเลย หรือไม่เคยศึกษาพฤติกรรมซ้ำ ๆ ที่เกิดขึ้นในตลาด

ทั้งหมดนี้เขามองว่ามันคือ “เครื่องยนต์ที่ยังประกอบไม่เสร็จ” สิ่งที่น่าสนใจก็คือ คนที่มีเครื่องยนต์ไม่สมบูรณ์ บางทีก็ยังทำเงินได้ในบางช่วง จนเริ่มลืมไปว่าระบบยังไม่สมบูรณ์ และเมื่อถึงช่วงที่ตลาดเปลี่ยน เขาก็จะเริ่มมีปัญหา เพราะในระยะยาว เครื่องยนต์จะทำงานได้ไม่เต็มที่

คุณมาริออส เข้าใจดี เพราะเขาเองก็เคยผ่านจุดนั้นมา ในช่วงปีแรก ๆ เขาเคยแกล้งทำเป็นว่าระบบของเขาโอเค แต่ความจริงคือ มันยังไม่สมบูรณ์ เขามี Setup แต่ยังไม่มีปรัชญาหรือแนวคิดที่ชัดเจน ยังไม่รู้จักการคิดที่เป็นเหตุเป็นผล และยังมีรูรั่วเต็มไปหมดในระบบของตัวเอง

สิ่งแรกที่เทรดเดอร์ทุกคนต้องทำ ก็คือการเติมเต็มช่องว่างให้ครบ เพื่อให้ระบบของเราสมบูรณ์ เราต้องมีส่วนประกอบหลักให้ครบ อย่างที่เขาพูดไปก่อนหน้า พวกโครงสร้างตลาด ความน่าจะเป็น การเตรียมตัว ฯลฯ แต่ถึงจะมีพวกนี้ครบแล้ว เครื่องยนต์ของคุณยังต้องการมากกว่านั้นอีก 3 อย่าง รวมกับ 1 ข้อก่อนหน้าก็คือ

ยังมีอีก 3 หัวข้อสุดท้ายที่เป็นสิ่งที่สร้างความแตกต่างระหว่างเทรดเดอร์ธรรมดากับเทรดเดอร์ที่มีความมั่นคง มั่นใจ และอยู่รอดในระยะยาวได้ ซึ่งจะถูกเล่าในบทความโพสต์ต่อๆไปครับ