ความสมบูรณ์แบบ “ใช้ไม่ได้” กับการเทรด

เทรดเดอร์จำนวนมากติดกับดักของ ‘ความสมบูรณ์แบบ’ (Perfectionist) คิดว่าถ้าทำทุกอย่างถูกต้องแล้ว จะไม่มีทางผิดได้ ซึ่งแนวคิดนี้อาจเหมาะกับงานอย่างวิศวกร นักบัญชี หรือกัปตันเครื่องบินที่ต้องแม่นเป๊ะๆ แต่ถ้าเอามาใช้กับการเทรดเมื่อไหร่ เราจะแพ้อย่างแน่นอน

เพราะจริงๆแล้ว ความสมบูรณ์แบบ = ความกังวลที่คิดว่าตัวเองจะผิด และพยายามหาวิธีพิสูจน์ว่าตัวเองถูกตลอดเวลา แต่ความจริงในการเทรดมัน ไม่ใช่เรื่องถูกหรือผิด แต่คือเราได้เรียนรู้อะไรหรือเปล่า และคุณทำตามแผนที่วางไว้หรือเปล่า

ปัญหาอยู่ตรงที่ Perfectionist มักจะคิดว่า ‘ขอข้อมูลเพิ่มอีกหน่อย’ แต่ผลก็คือพลาดจังหวะเข้าเทรดไป เพราะมัวแต่รอเก็บข้อมูลเพิ่ม ในคลิปสัมภาษณ์นี้พิธีกรได้เล่าว่า เขาเองก็เคยได้ยินหลายคนในวงการเทรดพูดว่า เราต้องปฏิบัติกับการเทรดเหมือนกับธุรกิจ เลยอยากถามคุณ Rande Howell ว่าคิดเห็นยังไงกับแนวคิดนี้ คิดว่าเป็นแนวคิดที่ผิดหรือเปล่า?

เขาบอกว่าการเทรดมันก็เป็นเรื่องของธุรกรรมการฝากเงินเข้า-ถอนเงินออก และเมื่อจบวันก็จะเห็นว่า ผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ของเราคือเท่าไหร่ รวมถึงต้องเสียภาษีจากมันด้วย นี่คือในแง่มุมหนึ่งที่เขามองมันเป็นธุรกิจ

แต่ถ้าเรานำกรอบความคิดแบบนักธุรกิจมาใช้กับการเทรด ซึ่งมันเป็นกรอบความคิดที่เน้นต้องชนะ ห้ามแพ้ แข่งขัน และพิสูจน์ตัวเอง เขาบอกให้เลยว่า มันไม่เวิร์ก เพราะในความเป็นจริงเราจะต้องยอมรับให้ได้ว่า เราจะแพ้บ่อยมาก และเราต้องกลายเป็น ‘ผู้แพ้ที่เชี่ยวชาญ’ ให้ได้ด้วย เราต้องมีทักษะในการแพ้อย่างแท้จริง เพื่อที่เราจะสามารถรอคอยช่วงเวลาที่โอกาสเข้ามาแล้วทำกำไรจากสถานการณ์นั้น

ส่วนช่วงเวลาที่เหลือสิ่งที่เราต้องทำก็คือ ปกป้องเงินทุน และทำให้การขาดทุนเล็กที่สุดเท่าที่จะทำได้ นี่ไม่ใช่โมเดลธุรกิจที่คนส่วนใหญ่รู้จักหรือคุ้นเคย แต่มันคือความจริง

‘จิตวิทยาการเทรด มันไร้สาระ’เทรดเดอร์จำนวนไม่น้อยที่พูดแบบนั้น

‘เราไม่จำเป็นต้องสนใจจิตวิทยาอะไรหรอก แค่มี Edge หรือกลยุทธ์การเทรดที่ได้เปรียบก็พอแล้ว พอมี Edge แล้ว ปัญหาทางด้าน Mindset หรือเรื่องจิตวิทยาก็จะหายไปเอง

เวลาที่ได้ยินคำพูดประมาณนี้ คุณ Rande Howell บอกว่า สิ่งแรกที่เขาจะถามคือ ‘แล้วคุณทำกำไรได้จริงหรือเปล่า?’ เพราะจากที่เขาเจอ คนที่บอกแบบนี้ส่วนใหญ่ยังทำกำไรไม่ได้ แค่สร้างภาพว่าแข็งแกร่ง อึดทน

ต่างจากเทรดเดอร์ที่ทำกำไรได้จริง ส่วนใหญ่เคยผ่านสงครามภายในจิตใจมาแล้วทั้งนั้น รู้ว่าการอยู่รอดในตลาดต้องต่อสู้กับอารมณ์ตัวเองเสมอ เรื่องเหล่านี้เราสามารถเรียนรู้เองหรือจากโค้ชก็ได้ แต่สุดท้ายเราก็หลีกเลี่ยงเรื่องจิตวิทยาไม่ได้

คุณ Rande พูดถึงเวลาผู้คนบ่นเรื่องจิตวิทยาการเทรด เพราะพวกเขาเข้าใจผิดว่า ‘ความคิด’ คือทั้งหมด แต่ในความจริงตามหลักประสาทวิทยา ความคิดเป็นเพียงพฤติกรรมของระบบประสาท ซึ่งมันก็เป็นแค่กระแสไฟฟ้าในสมองเท่านั้นเอง

ถ้ามองลึกลงไปจริงๆ มนุษย์เราไม่ได้เป็นสิ่งมีชีวิตที่ขับเคลื่อนด้วยจิตวิทยาหรอก เราคือสิ่งมีชีวิตที่ขับเคลื่อนด้วย ‘อารมณ์’ และใช้เหตุผลมาอธิบายสิ่งที่อารมณ์สร้างขึ้น

คุณ Rande การเตรียมจิตใจก่อนเข้าตลาดสำคัญมาก เขาอธิบายว่าเทรดเดอร์ทั่วไป จิตใจจะนิ่งได้ไม่เกิน 15–20 นาทีจากนั้นใจก็เริ่มลอย ฟุ้ง ต้องรีเช็กและเรียกสติกับมาซ้ำๆ ตลอดเวลา นี่คือธรรมชาติของเกมนี้ เทรดเดอร์ต้องเฝ้าระวังกับสภาพจิตใจที่นำเข้ามาเล่นในตลาดอยู่เสมอ

สิ่งที่เขาเจอบ่อยคือ เทรดเดอร์บางคนเอาชนะความกลัวได้จนเริ่มทำกำไรได้ แล้วคิดว่าฉันทำได้แล้ว ฉันเข้าใจมันแล้ว แต่ทันทีที่เริ่มชนะ ปีศาจตัวที่สองจะโผล่มานั่นคือ ‘ความสำเร็จ’ เพราะชัยชนะทำให้สมองหลั่งโดพามีนจนฟินเหมือนเสพยา ทำให้เรารู้สึกว่าครอบครองตลาดได้ แต่ความจริงคือ เราไม่มีวันควบคุมมันได้จริงๆ

สิ่งที่ทำได้คือ สร้างระบบที่ช่วยหลอกสมองให้สงบลงเป็นช่วงๆเท่านั้น เช่น คุมสภาพจิตใจได้ชั่วโมงหนึ่ง แล้วต้องรีเช็กใหม่ เพราะถ้าแพ้ สมองอารมณ์ก็จะกระตุ้นความกลัวที่จะเข้าเทรด หรือทำให้เผลออยากจะเอาเงินคืน ดังนั้น เราต้องฝึกฝน การสังเกตตัวเอง ต้องรักษาวินัย ต้องรู้จักปลอบใจตัวเอง และต้องกล้าหาญที่จะเผชิญหน้ากับความกลัวของตัวเองเสมอ และนี่แหละคือ ‘การเทรดที่แท้จริง