การจัดการกับ “อารมณ์” เพื่อพัฒนาผลการเทรด

สิ่งที่จะช่วยให้เทรดเดอร์รู้จักตัวเองและรู้ปัญหาเกี่ยวกับการเทรดได้ก็คือ ‘การหายใจ’ คุณ Randy Howell เขาให้ลองใช้กระจกหรือกล้องอัดวิดีโอตอนที่ตัวเองเทรดอยู่ แล้วสังเกตดูว่า กล้ามเนื้อบนใบหน้า ไหล่ กำปั้น มันเกร็งขนาดไหน ซึ่งจะเห็นว่า เราแทบไม่หายใจ และนี่คือส่วนหนึ่งของอารมณ์ที่กำลังถูกกระตุ้น

มันคือสัญญาณว่า เรากำลังเข้าสู่โหมด Fight-or-Flight (สู้หรือหนี) ซึ่งพอถึงจุดนั้น สมองที่ใช้คิดวิเคราะห์ก็จะถูกอารมณ์เข้ามาแย่งการควบคุมไปแล้ว

ดังนั้น การสังเกตตัวเองผ่านกระจกหรือกล้องจะค่อยๆปลุกให้เราตื่นรู้ รวมถึงการฝึก สติ (mindfulness) มันช่วยเราในเรื่องการได้ยินเสียงในหัวและการเพิกเฉยต่อเสียงเหล่านั้น

เพราะในหัวของเรามีทั้งเสียงที่ทำลายตัวเอง และเสียงที่สร้างพลังอยู่ด้วยกัน เมื่อเราฝึกสติ เราจะเริ่มจัดระเบียบความโกลาหลในใจได้ และผู้สังเกตหรือจิตใจเราจะเริ่มตื่นขึ้นมา

อย่างเรื่องของความโลภที่เรามักจะตีความกันไปในทิศทางที่ไม่ดี แต่จริงๆแล้วมันไม่ใช่เรื่องที่เลวร้าย เพราะถ้าไม่มีความโลภ เราก็คงไม่มีแรงจูงใจที่จะลุกไปทำสิ่งต่างๆ หรือสร้างอะไรขึ้นมา แต่ใจความสำคัญมันอยู่ที่ว่า ความโลภควรทำงานร่วมกับอารมณ์อื่นๆ เพื่อที่จะช่วยให้มันกลายเป็นแรงผลักดันไปสู่สิ่งที่ดีกว่า

รวมถึงความกลัวหรือความล้มเหลว ที่คุณ Rande มองว่ามีประโยชน์มาก เพราะจริงๆ แล้วสมองไม่ได้เรียนรู้จากความสำเร็จ เวลาเราสำเร็จสมองก็แค่กดปุ่มโดพามีน ทำให้ยึดติดพฤติกรรมเดิมๆ ซ้ำไปเรื่อยๆ ซึ่งบางทีก็พาไปเจอปัญหาที่ใหญ่กว่าเดิมได้เหมือนกัน

แต่ความล้มเหลว ต่างหากที่บังคับให้สมองต้องเรียนรู้และปรับตัวใหม่ เขาบอกว่าแบบนี้แหละเราถึงจะเติบโตได้ เหมือนคำพูดของผู้ก่อตั้ง McDonald’s ที่บอกว่า ‘I failed my way to success.’ (ผมล้มเหลวจนกระทั่งสำเร็จ) ถ้าเรากลัวความล้มเหลว เขาบอกไว้เลยว่า อย่าแม้แต่จะเริ่มมาเทรดเลย เพราะการเทรดเต็มไปด้วยการขาดทุนอยู่แล้ว

สิ่งที่เขาสอนลูกศิษย์คือเวลาเจอการขาดทุนนั้นให้เริ่มจากการถามตัวเอง 2 ข้อ

–ถ้าไม่ใช่ ระบบก็ยังดีอยู่ ไม่ต้องไปแก้ไขอะไร

–ถ้าไม่ใช่ และเราทำตามกฎทุกอย่างแล้ว แต่ยังแพ้ แสดงว่ามันเป็นเรื่องของความน่าจะเป็น

ถ้าเกิดใน 2 กรณีแบบนี้ เขาถือว่าไม่ใช่ความล้มเหลว แต่คือความสำเร็จในการเทรดต่างหาก แต่ถ้ามันเป็นความผิดพลาดจริงๆ ไม่ว่าจะมาจากระบบหรือจิตวิทยา คุณ Rande มองว่ามันคือข้อมูลสำคัญที่ให้เราเอาไปปรับปรุง พัฒนา หรือจริงๆแล้ว เรากำลังเติบโตจนก้าวข้าม ระบบหรือกฎนั้นไปแล้วก็ได้

สุดท้ายนี้ สิ่งสำคัญก็คือการเลือกว่าจะให้ใครนำชีวิตเรา ไม่ใช่ความกลัว ไม่ใช่ความโลภ แต่เป็นวินัย ความเป็นกลาง และความอดทน และเขาอยากฝากไว้ว่า ถ้าเราล้มเหลวในการเทรด ความล้มเหลวนั้นไม่ได้บอกว่า เรามีปัญหาในตัวตน แต่บอกว่าวิธีที่จัดระเบียบจิตใจและทักษะของเราตอนนั้น ยังไม่สอดคล้องกับสิ่งที่ตลาดต้องการเท่านั้นเอง