การเทรดเป็นเรื่องที่ฝึกฝนกันได้ไหม?

คำตอบคือ ได้ แต่ไม่ใช่แค่การดูกราฟไปเรื่อย ๆ สิ่งที่สำคัญคือ "การฝึกฝนอย่างมีเป้าหมาย" หนึ่งในกระบวนการสำคัญของการพัฒนาทักษะ คือการ ทบทวนสิ่งที่เคยทำ การย้อนกลับไปดูการเทรดเก่า ๆ เป็นเหมือนการขุด "เหมืองเพชร" ของบทเรียนที่มีค่า เพราะในนั้นเต็มไปด้วยข้อมูลที่สามารถช่วยให้เราเข้าใจข้อผิดพลาดและปรับปรุงการตัดสินใจในอนาคต

แล้วการฝึกฝน 10,000 ชั่วโมง มันเพียงพอหรือไม่?

คุณ Malcolm Gladwell เคยกล่าวไว้ในหนังสือ Outliers ว่า "ถ้าคุณฝึกฝนอะไรซ้ำ ๆ เป็นเวลา 10,000 ชั่วโมง คุณจะกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญ" ซึ่งแนวคิดนี้ได้รับความนิยมอย่างมาก เพราะมันชี้ให้เห็นว่าความแตกต่างระหว่างคนธรรมดากับคนที่ประสบความสำเร็จอยู่ที่จำนวนชั่วโมงที่พวกเขาฝึกฝน

แต่ในโลกของความเป็นจริงมันไม่ได้ตรงไปตรงมาขนาดนั้น เพราะสิ่งสำคัญไม่ใช่แค่จำนวนชั่วโมงของการฝึกฝน แต่คือ "คุณภาพ" ของการฝึกฝนด้วย ซึ่งการฝึกฝนนั้นไม่ใช่การทำให้สมบูรณ์แบบ แต่มันเป็นการทำให้ถาวร (Practice does not make perfect, practice makes permanent) หมายความว่า ถ้าเราฝึกฝนสิ่งที่ผิดอย่างซ้ำไปซ้ำมา มันจะเป็นสิ่งที่ติดตัวเราไปตลอด นอกจากการฝึกที่ต้องใช้เวลา การฝึกฝนต้องฝึกในแนวทางหรือทิศทางที่ถูกต้องด้วย

คุณ Anders Ericsson นักวิจัยชาวสวีเดน ผู้เป็นต้นฉบับของกฎ 10,000 ชั่วโมง เขาได้ชี้แจงว่า "ฉันไม่เคยพูดเลยว่า ถ้าคุณฝึกอะไร 10,000 ชั่วโมง คุณจะกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญ" เพราะสิ่งที่เขาพูดจริง ๆ คือ "คุณต้องฝึกฝนอย่างมีเป้าหมาย (Deliberate Practice)" ต่างหาก คุณ Ericsson กล่าวกับคุณ Gladwell ว่า "เราเข้าใจผิด... มันไม่ใช่เรื่องของจำนวนชั่วโมง แต่มันคือเรื่องของคุณภาพของการฝึกฝน"

ถ้าเราต้องการพัฒนาทักษะโดยไม่มีโค้ช วิธีที่ดีที่สุดคือการตั้งเป้าหมายที่ท้าทาย และค่อย ๆ แก้ปัญหาไปทีละขั้น จากการศึกษาของคุณ Ericsson พบว่า นักไวโอลิน นักกีฬาระดับโลก ไม่ได้แค่ฝึกซ้อมไปเรื่อย ๆแต่พวกเขาได้รับ "โจทย์ที่ท้าทาย" ที่ทำให้สมองต้องคิดและปรับตัว อย่างเช่น

• นักบัลเลต์ที่มีท่าหมุนตัว Fouetté ซึ่งต้องหมุนตัว 32 ครั้งบนขาข้างเดียว สิ่งที่พวกเขาฝึกฝนไม่ได้เริ่มจาก 32 ครั้งทันที แต่เริ่มจาก 1 ครั้ง 2 ครั้ง แล้วค่อย ๆ เพิ่มขึ้น
• นักไวโอลินไม่ได้เล่นเพลงเดิม ๆ แต่ฝึกไล่โน้ตที่ซับซ้อน
• นักเทนนิสที่ไม่ได้แค่ตีลูกซ้ำ ๆ แต่ฝึกตีไปยังจุดที่ยากที่สุดในสนามด้วยเช่นกัน

แล้วการฝึกฝนอย่างมีเป้าหมายในการเทรดคืออะไร? หากเราแค่ดูกราฟไปเรื่อย ๆ สมองของเราจะมองข้ามมันไปเหมือนเดิม (เพราะ‘เราไม่ได้เทรดตามสิ่งที่ตลาดบอก แต่เรามักจะเห็นตามสิ่งที่เราเป็น’ คุณ Tom Hougaard ได้กล่าวไว้ในหนังสือ Best Loser Wins) แต่ถ้าเราตั้งเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจง อย่างเช่น "ฉันจะหาทุกรูปแบบที่ FTSE ทำซ้ำ และจะบันทึกมัน" หรือ "ครั้งหน้าที่เห็นรูปแบบนี้ ฉันจะเข้าเทรดมัน" นั่นคือการฝึกฝนที่มีประสิทธิภาพ